جائزة
Navanethem “Navi” Pillay
2026-cı il Nobel Sülh Mükafatı
Doğum tarixi və yeri: 23 sentyabr 1941-ci il, Durban, Cənubi Afrika Respublikası.
Mükafatın verilmə səbəbi: “Sülhün və beynəlxalq hüququn təşviqi istiqamətində göstərdiyi səylərə görə.”
Navanethem “Navi” Pillay beynəlxalq hüquq qaydasının inkişafında ön sıralarda yer alıb. Pillay hüquq təhsili alıb və qısa müddət sonra aparteidə qarşı çıxan fəalların müdafiəsinə başlayıb. O, Cənubi Afrikanın Durban şəhərində hind-tamil əsilli bir ailədə böyüyüb. 1967-ci ildə burada öz hüquq firmasını yaradıb. 1980-ci illərdə Harvard Universitetində təhsil alıb və 1988-ci ildə hüquq elmləri doktoru (Doctor of Juridical Science) dərəcəsini əldə edib.
Dr. Pillay 1995-ci ildə Cənubi Afrika Respublikasının Ali Məhkəməsinə təyin olunub. Dörd il sonra Ruanda üzrə Beynəlxalq Cinayət Tribunalında (ICTR) hakim və prezident vəzifələrini tutub. Burada o, cinsi zorakılıq və zorlama hallarının, eləcə də təbliğatın yayılmasının insanlıq əleyhinə cinayətlər və soyqırımı ittihamlarına səbəb ola biləcəyinin hüquqi baxımdan təsbit edilməsindəki roluna görə tanınıb. Daha sonra Beynəlxalq Cinayət Məhkəməsinə (ICC) hakim təyin edilib. 2008–2014-cü illərdə BMT-nin İnsan Hüquqları üzrə Ali Komissarı (OHCHR) vəzifəsində çalışıb. 2019-cu ildə isə Myanmanın soyqırımında ittiham olunduğu iş üzrə Beynəlxalq Ədalət Məhkəməsində (ICJ) ad hoc hakim olub.
Norveç Nobel Komitəsi Navi Pillayın beynəlxalq hüquq və qayda sisteminin inkişafında hərəkətverici qüvvə kimi roluna xüsusi əhəmiyyət verir. Komitə eyni zamanda onun hüquqi məsələlərə ciddi və prinsipial yanaşmasını, şəxsi dürüstlüyünü və böyük cəsarətini vurğulayır.
Müharibələrin və münaqişələrin sayının artdığı, beynəlxalq hüquq sahəsində fəaliyyət göstərən hakimlərin və qurumların siyasi hücumlara məruz qaldığı bir dövrdə Nobel Komitəsi xatırlatmaq istəyir ki, münaqişələri güc və zorakılıq tətbiq etmədən həll etmək imkanı beynəlxalq hüququn aliliyindən asılıdır.
Müharibə cinayətlərini törədən şəxslərin məsuliyyətə cəlb olunduğu və hüquq pozuntularının qurbanlarının ədalətə qovuşduğu beynəlxalq hüquq sistemi sülh şəraitində yaşayan dünyanın əsas şərtlərindən biridir.
جميع حائزي جائزة نوبل
حائزي جائزة نوبل الآخرون
