AQRESSİV OKSİGEN!

Xərçəngə qarşı mübarizə üsullarının işlənib hazırlanmasına verdikləri töhfələrə görə Aziz Sancar, Tomas Lindal və Pol Modriç 2015-ci ildə Kimya üzrə Nobel mükafatına layiq görülmüşlər.

“Hüceyrədə ‘aqressiv oksigen’” anlayışı DNT-nin zədələnməsi prosesləri ilə bağlıdır. Tomas Lindal bütün elmi fəaliyyətini DNT-nin strukturunun və onun təmir mexanizmlərinin öyrənilməsinə həsr etmişdir.

Alimin fikrincə, onkoloji xəstəliklərin yaranmasının əsas səbəblərindən biri orqanizmdə gedən daxili biokimyəvi proseslərdir. O qeyd edir ki, radiasiya xərçəng hallarının yalnız kiçik bir hissəsinə səbəb olur. Ultrabənövşəyi şüalar əsasən dəriyə təsir edir və daxili orqanlara birbaşa zərər vermir.

Lakin orqanizmdə su molekullarının parçalanması nəticəsində yaranan reaktiv oksigen formaları DNT-ni zədələyə bilər. Bu zədələnmələr hüceyrələrdə mutasiyalara və nəticədə şişlərin yaranmasına gətirib çıxara bilər. Buna görə də xərçəngin tam qarşısını almaq olduqca çətin hesab olunur.