lightbulb PROJECTS

Kosmik neytrinoların tədqiqi

Antarktidadakı IceCube rəsədxanasının fəaliyyəti uzaq kosmik mənbələrdən gələn yüksək enerjili neytrinoların öyrənilməsində mühüm rol oynayır. Bu hissəciklər qara dəliklər və digər ekstremal kosmik obyektlər haqqında məlumat verə bilər. IceCube layihəsinə verdiyi töhfələrə görə Frensis Halzen 2026-cı il Fizika üzrə Nobel mükafatına layiq görülüb.

Kosmik neytrinoların tədqiqi

Frensis Halzen 2026-cı il Fizika üzrə Nobel mükafatına IceCube Neytrino Rəsədxanasının yaradılmasına verdiyi mühüm töhfələrə və astrofizik mənşəli yüksək enerjili neytrinoların kəşfinə görə layiq görülüb. 2004-cü ildə Antarktidada tikintisinə başlanılan rəsədxana 2011-ci ildə fəaliyyətə başlayıb. 2013-cü ildə IceCube Günəş sistemindən kənardakı yüksək enerjili mənbələrdən gələn neytrinoların aşkarlanmasına dair ilk mühüm sübutları təqdim edib. 2018-ci ildə başqa qalaktikadakı ifrat kütləli qara dəlikdən gələn neytrinoların, 2023-cü ildə isə neytrinolar əsasında Süd Yolunun ilk görüntüsünün əldə edilməsi mühüm elmi nailiyyətlər olub. Bu tədqiqatlar kainatın quruluşunu və yüksək enerjili kosmik hadisələri daha dərindən öyrənmək üçün yeni imkanlar yaradıb.

https://www.nature.com/articles/d41586-026-03092-1